รวมคำศัพท์เทคนิคสำคัญในระบบ Dime และวิทยาการบล็อกเชน

เพื่อช่วยให้ผู้ศึกษาและนักพัฒนาสามารถอ่านเอกสารทางเทคนิคได้อย่างเข้าใจ ทาง Dime Explorer ได้รวบรวมและเรียบเรียงคำศัพท์เฉพาะทางที่พบบ่อย พร้อมคำอธิบายภาษาไทยที่กระชับและตรงไปตรงมา:

ก - จ (A - D)

  • Asymmetric Cryptography (วิทยาการรหัสลับแบบกุญแจอสมมาตร): ระบบการเข้ารหัสที่ใช้คู่กุญแจสองดอกร่วมกัน คือ Public Key สำหรับเข้ารหัสหรือตรวจสอบ และ Private Key สำหรับถอดรหัสหรือสร้างลายมือชื่อ
  • Block (บล็อกข้อมูล): โครงสร้างข้อมูลที่รวบรวมรายการธุรกรรมที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว พร้อมข้อมูล Header เช่น Timestamp, Nonce และแฮชของบล็อกก่อนหน้า
  • Byzantine Fault Tolerance (BFT): คุณสมบัติของระบบคอมพิวเตอร์แบบกระจายศูนย์ที่สามารถทำงานได้อย่างถูกต้อง แม้จะมีบางโหนดในระบบเกิดข้อผิดพลาด ล่ม หรือส่งข้อมูลเท็จ
  • Consensus (ฉันทามติ): ข้อตกลงร่วมกันของโหนดทั้งหมดในเครือข่ายเกี่ยวกับความถูกต้องของข้อมูลและลำดับของบล็อกในระบบ

ฉ - น (E - N)

  • Digital Signature (ลายมือชื่อดิจิทัล): รหัสทางคณิตศาสตร์ที่สร้างขึ้นจาก Private Key เพื่อยืนยันว่าข้อความหรือธุรกรรมนั้นถูกสร้างโดยเจ้าของกุญแจจริงและไม่มีการแก้ไขข้อมูลระหว่างทาง
  • Finality (ความสิ้นสุดของข้อมูล): จุดที่ธุรกรรมได้รับการยืนยันและบันทึกลงสู่บัญชีแยกประเภทอย่างถาวรจนไม่สามารถย้อนกลับหรือเปลี่ยนแปลงได้อีก
  • Gossip Protocol (โปรโตคอลกระจายข่าวสาร): วิธีการส่งต่อข้อมูลแบบ P2P ที่โหนดจะส่งข้อมูลต่อไปยังโหนดข้างเคียงแบบสุ่ม จนกระทั่งข้อมูลกระจายไปทั่วทั้งเครือข่ายอย่างรวดเร็ว
  • HD Wallet (Hierarchical Deterministic Wallet): โครงสร้างกระเป๋าที่สามารถสร้างคู่กุญแจจำนวนมากได้จาก Seed Phrase ชุดเดียวตามมาตรฐานสากล

บ - อ (O - Z)

  • Node (โหนด): คอมพิวเตอร์หรือเซิร์ฟเวอร์ที่เชื่อมต่ออยู่กับเครือข่ายบล็อกเชน ทำหน้าที่เก็บสำเนาข้อมูล ส่งต่อข้อความ หรือตรวจสอบความถูกต้อง
  • Private Key (กุญแจส่วนตัว): ข้อมูลลับที่ใช้ในการควบคุมบัญชีและลงนามรับรองธุรกรรม ต้องเก็บรักษาเป็นความลับสูงสุด
  • Public Key (กุญแจสาธารณะ): ข้อมูลที่คำนวณมาจาก Private Key สามารถเปิดเผยได้ ใช้สำหรับตรวจสอบลายมือชื่อและแปลงเป็นที่อยู่กระเป๋า (Address)
  • RPC (Remote Procedure Call): โปรโตคอลที่ช่วยให้โปรแกรมภายนอกสามารถเรียกใช้ฟังก์ชันหรือขอข้อมูลจากเซิร์ฟเวอร์โหนดได้
  • Slashing (การลงโทษโหนด): กลไกของระบบฉันทามติที่ลงโทษ Validator Node เมื่อตรวจพบการกระทำผิดกฎระเบียบของเครือข่าย
  • State (สถานะของระบบ): ภาพรวมของข้อมูลทั้งหมดในเครือข่าย ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง เช่น ยอดคงเหลือของทุกบัญชี และข้อมูลที่ถูกจัดเก็บในโปรแกรม
  • Validator Node (โหนดตรวจสอบความถูกต้อง): โหนดที่มีหน้าที่ตรวจสอบธุรกรรม เสนอบล็อกใหม่ และลงคะแนนยืนยันฉันทามติในเครือข่าย